- decjaorl@gmail.com
Srpska asocijacija pedijatrijskih otorinolaringologa
Pedijatrijska otorinolaringologija predstavlja jednu od najspecifičnijih oblasti savremene medicine, u kojoj se prepliću znanja iz otorinolaringologije, pedijatrije, neonatologije, hirurgije, pulmologije, alergologije i imunologije. Deca nisu „mali odrasli“, već pacijenti sa sopstvenim anatomskim, fiziološkim, imunološkim i psihološkim osobenostima, što zahteva poseban pristup u dijagnostici, lečenju i praćenju.
Pre formalnog osnivanja Srpske asocijacije pedijatrijske otorinolaringologije, stručni rad u ovoj oblasti odvijao se u okviru ORL sekcije Srpskog lekarskog društva. Upravo u tom okviru započinje intenzivnije profilisanje dečje otorinolaringologije kao posebnog interesnog polja unutar opšte ORL struke. Inicijativu za osnivanje SAPO pokrenuli su Prim. dr sci. med. Vladan Šubarević i Prim. dr Katarina Stanković, koji su prepoznali potrebu za savremenim, interaktivnim stručnim skupovima fokusiranim na realne izazove iz prakse.
Od 2011. godine, u okviru ORL sekcije SLD, organizuju se prvi tematski stručni skupovi posvećeni isključivo ORL oboljenjima kod dece. Ovi skupovi okupili su lekare različitih profila, ali sa zajedničkim interesovanjem za pedijatrijsku populaciju, i postavili temelje za kontinuiranu godišnju edukaciju. Teme su pažljivo birane tako da prate aktuelne izazove u kliničkoj praksi, od problema sluha i infekcija, preko endoskopske dijagnostike, do urgentnih i kompleksnih stanja u dečjoj ORL.
Na osnovu višegodišnje uspešne saradnje i kontinuiranog stručnog delovanja, 17. oktobra 2016. godine u Beogradu održana je Osnivačka skupština, na kojoj je formalno osnovana Srpska asocijacija pedijatrijske otorinolaringologije (SAPO). Time su dotadašnje aktivnosti, koje su se odvijale u okviru ORL sekcije SLD, dobile jasan institucionalni okvir, pravni status i definisanu misiju.
SAPO je osnovana kao stručno udruženje lekara sa ciljem unapređenja zdravstvene zaštite dece u oblasti otorinolaringologije, razvoja kontinuirane medicinske edukacije, razmene znanja i iskustava, kao i usklađivanja nacionalne prakse sa savremenim evropskim i svetskim standardima.
Za predsednika i zakonskog zastupnika SAPO izabran je prim. dr sci. med. Vladan Šubarević, specijalista otorinolaringologije i dugogodišnji načelnik Službe za otorinolaringologiju Instituta za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Srbije „Dr Vukan Čupić“.
Prim. dr sci. med. Vladan Šubarević je priznati srpski dečji otorinolaringolog sa više od 35 godina kontinuiranog profesionalnog angažmana u oblasti pedijatrijske otorinolaringologije. Rođen je 22. aprila 1962. godine u Beogradu, a osnovnu školu i gimnaziju završio je u Vranju. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu završio je 1987. godine sa prosečnom ocenom 8,21, nakon čega se usmerio ka specijalnoj praksi u otorinolaringologiji.
Dr Šubarević je 1994. godine završio specijalizaciju iz otorinolaringologije sa odličnim uspehom na Vojno-medicinskoj akademiji u Beogradu, čime je formalno potvrdio stručnost u ovoj oblasti. Od 1989. godine zaposlen u Institutu za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Srbije „Dr Vukan Čupić“, a od 2002. godine obavlja funkciju načelnika Službe za dečju otorinolaringologiju, gde je svojim radom i inicijativama značajno doprineo formiranju, modernizaciji i razvoju ove službe na nacionalnom nivou. Pod njegovim rukovodstvom uvedeni su savremeni dijagnostički protokoli, organizovan rad urgentnog zbrinjavanja dece, kao i multidisciplinarni pristup koji obuhvata saradnju sa pedijatrima i drugim specijalistima.
Uz kliničku praksu, dr Šubarević je doktorirao je 2016. godine temom „Značaj prevencije sekretornog otitisa kod dece sa urođenim rascepom nepca“, magistrirao 2006. godine na Vojno-medicinskoj akademiji (tema: „Efektivnost rane insercije ventilacionih cevčica kod hroničnog sekretornog otitisa kod dece sa urođenim rascepom nepca“. U zvanje primarijusa izabran je 2010. godine.
Stručno delovanje dr Šubarevića uključuje i širok spektar naučnih publikacija i istraživačkih radova u saradnji sa drugim specijalistima iz oblasti ORL i pedijatrije. Među najznačajnijim radovima u kojima je autor ili koautor nalaze se:
Pored ovih radova, dr Šubarević je urednik sedam stručnih priručnika iz oblasti dečje otorinolaringologije i autor brojnih drugih publikacija koje doprinose unapređenju dijagnostike i pristupa kod ORL oboljenja dece u kliničkoj praksi.
Tokom svoje karijere, dr Šubarević je posebno posvetio pažnju urgentnoj dečjoj otorinolaringologiji, gde se bavi kompletnim spektrom hitnih stanja — uključujući zbrinjavanje gušenja, akutnih opstrukcija disajnih puteva i uklanjanja stranih tela iz dušnika, bronhija, jednjaka i gornjeg aerodigestivnog trakta kod dece. Upravo ova ekspertiza u visokorizičnim kliničkim situacijama učinila ga je referentnim autoritetom u regionu, čije mišljenje i intervencije imaju ključnu ulogu u akutnoj pedijatrijskoj ORL praksi.
Pod njegovim rukovodstvom, Služba za otorinolaringologiju Instituta se isticala kao jedina u Srbiji koja obavlja kompletnu dijagnostiku, konzervativno i hirurško lečenje i hitno zbrinjavanje dečjih ORL stanja, te aktivno učestvuje u multidisciplinarnom pristupu kompleksnim dečjim oboljenjima kroz blisku saradnju sa pedijatrima i drugim hirurškim specialistima.
Pored hitnih stanja, dr Šubarević se kontinuirano bavi i klasičnim i složenim ORL problemima — naročito sekretornim otitisom i ORL komplikacijama kod dece sa urođenim rascepima nepca, kao i hirurškim intervencijama u slučaju hroničnih upala, sindromskih oboljenja, uvećanih krajnika i adenoida.
Stručno delovanje dr Šubarevića nije ograničeno samo na kliničku praksu: on je aktivni član borda European Society of Pediatric Otorhinolaryngology (ESPO) kao predstavnik Srbije od 2012. godine i član je Evropskog udruženja otorinolaringologa i hirurga glave i vrata. Takođe je član strukovnih udruženja kao što su SLD i osnivač i predsednik Srpske asocijacije pedijatrijske otorinolaringologije (SAPO).
U stručnoj zajednici dr Šubarević važi za lekara sa visokim profesionalnim integritetom i etikom, poznatog po odličnoj saradnji sa kolegama otorinolaringolozima i pedijatrima. Njegov pristup pacijentima karakteriše smirenost, jasna komunikacija stručnih odluka i duboko razumevanje individualnih potreba dece — što mu donosi trajno poverenje roditelja, ali i respekt među kliničarima u zemlji i regionu.
Zahvaljujući svom sveobuhvatnom kliničkom, naučnom i organizacionom radu, prim. dr sci. med. Vladan Šubarević se smatra jednim od najvažnijih nosilaca razvoja savremene dečje otorinolaringologije u Srbiji i regionu, posebno u domenu urgentne pedijatrijske ORL medicine.
Prim. dr Katarina Stanković je istaknuti specijalista dečje otorinolaringologije sa više od dvadeset godina kontinuiranog kliničkog iskustva u dijagnostici i lečenju ORL oboljenja kod dece. U stručnoj zajednici prepoznata je kao lekar sa izraženim profesionalnim integritetom, visokim nivoom stručnosti i doslednim, sistematskim pristupom pedijatrijskim pacijentima.
Rođena je u Beogradu, gde je završila osnovnu školu i Treću beogradsku gimnaziju. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu završila je sa prosečnom ocenom 9,40, što je svrstava među najuspešnije diplomce svoje generacije. Volontersku specijalizaciju iz otorinolaringologije završila je sa odličnim uspehom, nakon čega se profesionalno usmerila ka dečjoj otorinolaringologiji, oblasti koja zahteva poseban stepen stručnosti, strpljenja i multidisciplinarnog pristupa. Zaposlena je u Službi za otorinolaringologiju Instituta za zdravstvenu zaštitu majke i deteta Srbije „Dr Vukan Čupić“ od 2004. godine, gde od 2014. godine rukovodi Kabinetom za endoskopsku i lasersku hirurgiju ORL službe. Naziv primarijusa stekla je 2017. godine, a od 2012. aktivna je u bordu European Society of Pediatric Otorhinolaryngology (ESPO) kao predstavnik Srbije.
Od 2009. do 2023. godine prim. dr Stanković je bila konsultant Instituta za neonatologiju, gde je aktivno učestvovala u dijagnostici i lečenju ORL problema kod prevremeno rođene dece i novorođenčadi sa kompleksnim medicinskim stanjima. Ova dugogodišnja saradnja dodatno je učvrstila njenu ekspertizu u oblasti neonatalne otorinolaringologije, naročito u proceni disajnih puteva, hranjenja i sluha kod najosetljivije pedijatrijske populacije.
Tokom svoje profesionalne karijere kontinuirano se stručno usavršavala kroz učešće na domaćim i međunarodnim kongresima, simpozijumima i edukativnim programima iz oblasti pedijatrijske ORL. Njena uža profesionalna interesovanja obuhvataju endoskopske procedure gornjih i donjih disajnih puteva, savremene minimalno invazivne hirurške tehnike, kao i neonatalnu otorinolaringologiju, sa posebnim fokusom na ranu dijagnostiku i terapiju ORL poremećaja kod novorođenčadi.
Prim. dr Stanković ima značajno kliničko iskustvo u endoskopskoj hirurgij idisajnih puteva, hirurgiji krajnika i adenoida, lečenju hroničnih i rekurentnih infekcija gornjih disajnih puteva. Posebnu pažnju posvećuje preventivnim pregledima i edukaciji roditelja o značaju rane ORL dijagnostike u najranijem uzrastu, što predstavlja važan segment savremene pedijatrijske zdravstvene zaštite.
Za svoj dugogodišnji stručni i klinički rad stekla je zvanje primarijusa, koje predstavlja zvanično priznanje za doprinos razvoju i unapređenju dečje otorinolaringologije. U svakodnevnoj praksi poznata je po smirenom, sistematičnom i profesionalnom pristupu, kao i po jasno strukturisanoj komunikaciji sa roditeljima, što doprinosi visokom nivou saradnje i poverenja u procesu lečenja.
U stručnoj zajednici uživa reputaciju pouzdanog i saradljivog kolege, naročito u timskom radu sa pedijatrima, anesteziolozima i drugim subspecijalistima uključenim u zbrinjavanje pedijatrijskih pacijenata. Njena praksa odlikuje se kombinacijom savremenih medicinskih standarda, kontinuirane edukacije i visokog nivoa profesionalne etike.
Autor je i koautor više značajnih naučnih radova objavljenih u međunarodnim časopisima, uključujući studije iz oblasti prevencije respiratornih infekcija, savremenih terapijskih pristupa u dečjoj ORL i multidisciplinarne pedijatrijske prakse. Aktivno učestvuje na domaćim i međunarodnim stručnim skupovima, čime kontinuirano doprinosi razmeni znanja i unapređenju kliničke prakse.
Svojim dugogodišnjim kliničkim radom, naučnim doprinosom i posebnom ekspertizom u oblasti neonatalne i dečje otorinolaringologije, prim. dr Katarina Stanković zauzima značajno mesto među nosiocima savremene pedijatrijske ORL prakse u Srbiji.
Ciljevi SAPO – ka institucionalnom priznanju pedijatrijske otorinolaringologije
Jedan od temeljnih i dugoročnih ciljeva Srpske asocijacije pedijatrijske otorinolaringologije jeste institucionalno priznanje pedijatrijske otorinolaringologije kao zvanične subspecijalizacije, u skladu sa savremenim potrebama kliničke prakse i evropskim standardima medicinske edukacije. Ovaj cilj proistekao je iz višedecenijskog iskustva u radu sa decom, kao i iz jasnog uvida u specifičnosti dijagnostike, terapije i organizacije zdravstvene zaštite pedijatrijske populacije u oblasti otorinolaringologije.
Pedijatrijska otorinolaringologija predstavlja visoko specijalizovanu oblast koja zahteva dodatna znanja, veštine i iskustvo, značajno različite od onih u radu sa odraslim pacijentima. Anatomija, fiziologija, patofiziologija, kao i psihološki i razvojni aspekti deteta, nameću potrebu za posebnim edukativnim programima i jasno definisanim kompetencijama lekara koji se bave ORL patologijom u dečjem uzrastu.
U tom kontekstu, SAPO kao jedan od svojih osnovnih ciljeva postavlja razvoj strukturisanog edukativnog okvira za lekare otorinolaringologe, koji uključuje dodatnu teorijsku i praktičnu obuku iz oblasti pedijatrijske otorinolaringologije. Ovaj okvir obuhvata kontinuiranu medicinsku edukaciju, praktične radionice, mentorstvo, kao i sistematsko praćenje i evaluaciju stečenih kompetencija, sa ciljem podizanja kvaliteta rada i bezbednosti u lečenju dece.
Poseban cilj SAPO jeste da doprinese standardizaciji znanja i kliničke prakse u oblasti dečje otorinolaringologije na nacionalnom nivou. Kroz izradu preporuka, smernica i stručnih priručnika, SAPO teži da obezbedi jedinstvene profesionalne standarde koji će omogućiti ujednačen kvalitet zdravstvene zaštite dece, nezavisno od nivoa zdravstvene ustanove ili geografskog položaja.
U ostvarivanju ovih ciljeva, SAPO se oslanja na multidisciplinarni pristup i saradnju sa srodnim medicinskim granama, kao i na aktivno uključivanje u međunarodne stručne tokove. Posebno je naglašena potreba za usklađivanjem nacionalnih edukativnih i profesionalnih standarda sa preporukama i praksom koje promovišu vodeće evropske stručne organizacije, među kojima se ističe European Society of Pediatric Otorhinolaryngology (ESPO).
Krajnji cilj ovih aktivnosti jeste stvaranje jasnog institucionalnog okvira u kome bi pedijatrijska otorinolaringologija bila prepoznata kao zasebna subspecijalizacija, čime bi se obezbedila sistemska, dugoročna i održiva edukacija lekara, unapređenje kliničke prakse i dodatno podizanje nivoa zdravstvene zaštite dece u Republici Srbiji.
SAPO ovim ciljevima potvrđuje svoju ulogu ne samo kao stručno-edukativnog udruženja, već i kao strateškog aktera u razvoju zdravstvenog sistema, posvećenog unapređenju znanja, bezbednosti i kvaliteta lečenja najmlađih pacijenata.
